Ay Misyonu ve Uzaya Bağımsız Erişim Hedefi

Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) tarafından düzenlenen SUBÜ Konuşmaları’nın
111’inci konuşmacısı, ‘Milli Uzay Programı Işığında Türkiye’nin Stratejik Uzay Hamlesi’ konulu
söyleşiyle Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç oldu. Moderatörlüğünü SUBÜ Bilişim
Teknolojileri Meslek Yüksek Okulu Müdürü Doç. Dr. Gökhan Atalı’nın üstlendiği söyleşide;
insanlığın tarihsel olarak uzayla kurduğu bağ, Türkiye’nin uzay vizyonu, Milli Uzay Programı, Ay
misyonu, uzaya bağımsız erişim hedefi, uzay sanayisi ekosistemi, gençlerin uzay çalışmalarındaki
rolü ve uluslararası iş birlikleri üzerine konuşuldu.
Uzaya tarihsel bağımlılık
İnsanoğlunun tarih boyunca gökyüzüyle kurduğu ilişkiye dikkat çeken Yusuf Kıraç, “İnsan hep
dünyada yaşadığını farz ediyor ama aslında biz bir evrende yaşıyoruz. Avcı toplumdan tarım
toplumuna geçişte yön bulmak ve zamanı belirlemek için gökyüzüne bakmak zorundaydık.
Gökyüzü, insanlık için her dönem bir rehber oldu. Göbeklitepe’de bulunan tabletler, atalarımızın
çok güçlü gökyüzü gözlemcileri olduğunu gösteriyor. Bugün geldiğimiz noktada da teknolojiyle
birlikte bu bağımlılık daha da arttı. Cep telefonlarından navigasyon sistemlerine kadar günlük
hayatımızda uzaya bağlı yaşıyoruz” dedi.
Türkiye’nin uzay stratejisi
Türkiye’nin uzay çalışmalarının sistematik bir yapıya kavuştuğunu vurgulayan Kıraç, “Türkiye
Uzay Ajansı 2018 yılında kurulan ve ülkemizin uzay stratejilerini belirleyen temel kurum. Uzay
alanında dağınık yürütülen çalışmalar artık tek bir çatı altında koordine ediliyor. Sayın
Cumhurbaşkanımızın açıkladığı Milli Uzay Programı, Türkiye’nin önümüzdeki yıllardaki
hedeflerini net biçimde ortaya koyuyor. Bu program sadece bir vizyon belgesi değil. Aynı
zamanda hangi adımların ne zaman atılacağını gösteren somut bir yol haritası. Tüm kurumlar bu
hedefler doğrultusunda çalışıyor” ifadelerini kullandı.
Ay misyonu ve uzaya bağımsız erişim hedefi
Ay misyonunun stratejik önemine değinen Kıraç, “Ay misyonu bizim için sembolik bir hedef
değil uzaya bağımsız erişimin en önemli göstergelerinden biri. Kendi uzay aracımızı ve kendi itki
sistemimizi geliştiriyoruz. Bu süreçte ciddi test ve üretim aşamalarından geçiyoruz. Bugüne kadar
Ay’a başarılı şekilde ulaşabilen ülke sayısı oldukça sınırlı. Türkiye olarak bu ülkeler arasına
girmeyi hedefliyoruz. Bu misyon, ülkemizin teknolojik yetkinliğini göstermesi açısından da büyük
önem taşıyor” dedi.
Uzay limanı ve strateji
Uzay limanı projelerinin önemini anlatan Kıraç, “Son yıllarda uzaya gönderilen uydu sayısı çok
hızlı bir şekilde arttı. Fırlatma faaliyetleri küresel ölçekte ciddi bir darboğaza girmiş durumda.
Kendi fırlatma altyapınız yoksa başka ülkelere bağımlı kalırsınız. Stratejik bir uydunuzu
göndermek istediğinizde engellerle karşılaşabilirsiniz. Bu nedenle Türkiye’nin uzaya bağımsız
erişim sağlayacak bir uzay limanına sahip olması zorunluluğu var. Bu altyapı hem güvenlik hem
de sürdürülebilirlik açısından kritik öneme sahip” diye konuştu.Uzay ekonomisi ve insan kaynağı
Uzay çalışmalarının ekonomik boyutuna dikkat çeken Kıraç, “Dünya ekonomisi yıllık ortalama
yüzde 3 büyürken uzay ekonomisi her yıl bunun yaklaşık üç katı oranında büyüyor. Bu alan artık
sadece devletlerin değil özel sektörün de aktif olduğu bir ekosisteme dönüştü. Türkiye’nin bu
büyüyen pastadan pay alması gerekiyor. Ancak bu sadece bütçeyle olacak bir iş değil. Asıl önemli
olan yetişmiş ve tecrübeli insan kaynağı. İyi yetişmiş gençler olmadan yapılan yatırımlar anlamlı
olmaz” açıklamasında bulundu.
Uzay kongresi ve gençlere çağrı
2026 yılında Türkiye’de düzenlenecek kongreye dikkat çeken Yusuf Kıraç, “Uluslararası Uzay
Kongresi ilk kez ülkemizde gerçekleştirilecek. Bu kongre özellikle gençler için çok önemli bir
fırsat. Dünyanın önde gelen uzay ajansları ve şirketleri Türkiye’de olacak. Öğrencilerimizin bu
kongreye mutlaka makaleleriyle katılmalarını istiyoruz. Burada kurulacak ilişkiler kariyerleri
açısından çok değerli olacaktır. Bu tür organizasyonlar parayla satın alınabilecek fırsatlar değil”
dedi.