Serebral palsi de erken tanı ve düzenli takip hareket kabiliyetini koruyabiliyor
Serebral palsinin gelişmekte olan beyinde meydana gelen ilerleyici olmayan bir hasara bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Ahmet Akdoğan, "Erken tanı sayesinde fizyoterapiye zamanında başlanabiliyor, büyüme sürecinde gelişebilecek ortopedik sorunların önüne geçilebiliyor. Düzenli takip ve kişiye özel tedaviyle çocukların hareket kabiliyetleri desteklenebiliyor" dedi.
SAĞLIK - 16-11-2026 09:10
Serebral palsinin gelişmekte olan beyinde meydana gelen ilerleyici olmayan bir hasara bağlı olarak ortaya çıktığını belirten Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Ahmet Akdoğan, "Erken tanı sayesinde fizyoterapiye zamanında başlanabiliyor, büyüme sürecinde gelişebilecek ortopedik sorunların önüne geçilebiliyor. Düzenli takip ve kişiye özel tedaviyle çocukların hareket kabiliyetleri desteklenebiliyor" dedi.
Serebral palsi, çocukların hareket ve duruş becerilerini etkileyen nörolojik bir durum olarak tanımlanıyor. Doğum öncesinde, doğum sırasında veya erken bebeklik döneminde gelişmekte olan beyinde meydana gelen hasar sonucunda ortaya çıkabiliyor. Beyindeki hasar ilerleyici olmasa da çocuk büyüdükçe kas ve iskelet sistemine bağlı sorunlar belirginleşebiliyor. Uzmanlar, erken tanı ve multidisipliner takibin çocukların yaşam kalitesini desteklemede önemli rol oynadığını vurguluyor. Serebral palsinin en sık erken doğum, düşük doğum ağırlığı, doğum sırasında oksijensiz kalma, gebelikte geçirilen enfeksiyonlar ve yenidoğan sarılığı gibi nedenlerle ortaya çıkabildiğini belirten Medikal Park Tokat Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Ahmet Akdoğan, "Kaslarda aşırı sertlik veya gevşeklik, beslenme güçlüğü, sırtı geriye doğru kasma ve bir elin diğerine göre daha az kullanılması erken dönemde dikkat çeken belirtiler arasında yer alıyor. Çocuğun hareket becerilerinin yaşıtlarına göre geç gelişmesi de değerlendirilmesi gereken bir durum" diye konuştu.
"Gelişim basamaklarındaki gecikmeler önemli"
Baş kontrolünde gecikme, desteksiz oturamama ve yürüme güçlüğünün serebral palsi açısından uyarıcı olabileceğine dikkat çeken Op. Dr. Akdoğan, "Bebeklerin yaklaşık 4 aylıkken baş kontrolünü sağlaması, 9 aylıkken desteksiz oturabilmesi ve 18 aylıkken yürümesi beklenir. Bu gelişim basamaklarında gecikme varsa mutlaka uzman değerlendirmesi yapılmalıdır. Parmak ucunda yürüme de dikkate alınması gereken belirtilerden biridir. Erken tanı, beynin gelişim açısından daha esnek olduğu dönemde fizyoterapiye başlanmasına imkan sağlıyor. Böylece hareket becerilerinin desteklenmesi ve ilerleyen dönemde ortaya çıkabilecek ortopedik sorunların önlenmesi hedefleniyor" şeklinde konuştu.
"Büyümeyle birlikte ortopedik sorunlar gelişebiliyor"
Beyindeki hasar ilerlemese de çocuk büyüdükçe kas ve iskelet sistemine bağlı sorunların artabileceğini dile getiren Op. Dr. Akdoğan, "Kaslar kemikler kadar hızlı uzayamadığı için zamanla kas kısalıkları ve eklem sertlikleri gelişebiliyor. Kalça çıkığı, ayak deformiteleri, dizlerde bükülme ve omurga eğriliği de karşılaşılabilen sorunlar arasında yer alıyor. Bu nedenle çocukların büyüme sürecinde düzenli ortopedik takibi büyük önem taşıyor. Tedavinin temelini fizyoterapi, germe egzersizleri ve ortez kullanımı oluşturuyor. Kaslardaki aşırı sertliği azaltmak amacıyla botulinum toksin enjeksiyonu ve seri alçılama gibi yöntemlerden de yararlanılabiliyor. Kalça çıkığı riski nedeniyle düzenli röntgen kontrollerinin yapılması gerekiyor. Bu yöntemlere yanıt alınamayan veya ilerleyen ortopedik sorunların bulunduğu durumlarda cerrahi tedavi gündeme gelebiliyor" dedi.
"Cerrahi müdahale hareket kalitesini artırabiliyor"
Kalıcı kas kısalıkları, ilerleyen kalça kayması veya çıkığı, ciddi ayak ve diz deformiteleri ile skolyoz gibi durumlarda ortopedik cerrahiye başvurulabildiğini söyleyen Op. Dr. Akdoğan, "Uygun hastalarda birden fazla ortopedik sorunun aynı seansta ele alındığı çok seviyeli cerrahi uygulanabiliyor. Ameliyatlar çocuğun yürüme kalitesini ve dengesini artırabiliyor, ağrıyı önleyebiliyor. Ayrıca oturma ve günlük bakım süreçlerini kolaylaştırabiliyor. Ancak ameliyat sonrasında fizyoterapinin düzenli sürdürülmesi tedavinin başarısı açısından büyük önem taşıyor. Gelişim basamaklarında gecikme, vücudun bir tarafını daha az kullanma, parmak ucunda yürüme, bacakları çaprazlama veya sık düşme gibi belirtiler görüldüğünde uzmana başvurulmalı. Tedavi sürecinde fizyoterapi aksatılmamalı, ortezler önerildiği şekilde kullanılmalı ve kalça kontrolleri düzenli yapılmalı. Serebral palsi tedavisi çocuk nörolojisi, ortopedi ve fizik tedavi uzmanlarının birlikte yürüttüğü ekip çalışmasını gerektiriyor" ifadelerini kullandı.