ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’a uygulanan abluka ve yaptırımların ülke ekonomisinde büyük yıkıma yol açtığını savunarak, "Şu an itibarıyla büyük çaplı askeri operasyonlara artık gerçekten ihtiyaç yok" dedi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Fransa’da gerçekleştirilen G7 Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın ardından açıklamalarda bulundu. G7 toplantısının iyi geçtiğini ve Suudi Arabistan, Brezilya, Mısır ve Güney Kore’den ortakların da katıldığını ifade eden Rubio, "Öncelikle Orta Doğu’daki durum, özellikle de Hürmüz Boğazı konusunda, sizlerle ve başkalarıyla da görüştüğümüz üzere, ortaklarımıza şunu aktardım: Şu anda yürüttüğümüz ekonomik mücadele, uyguladığımız baskı ve bunun İran rejiminde meydana getirdiği yıkım o kadar etkili ki Başkan’ın büyük çaplı muharebe operasyonları düzenlemesine gerçekten ihtiyaç yok" dedi.
İran’ın belirli kırmızı çizgileri aşması halinde ABD’nin karşılık vermeye hazır olduğunu da ifade eden Rubio, "Ancak şu an itibarıyla büyük çaplı askeri operasyonlara artık gerçekten ihtiyaç yok. Çünkü abluka ve ekonomik yaptırımlar ekonomilerinde büyük yıkıma yol açıyor" dedi.

"Abu Dabi’deki görüşmelerin çok verimli geçtiği anlaşılıyor"
Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de bugün başlayan Ukrayna’da barış görüşmelerine de değinen Rubio, "Birkaç dakika önce yeni bilgi aldım. Abu Dabi’deki görüşmelerin çok verimli geçtiği anlaşılıyor. Elbette bu konuda yapılacak çok iş var. Bu, önümüzdeki 24 saat içinde çözülmek üzere olan bir mesele değil. Ancak gerçekten önemli olan, Avrupalıların masada olması ve bizim temsilcilerimizle görüşecek olmaları. Orada bulunan Jared Kushner ve Steve Witkoff ile sürecin her aşamasında çok yakın çalışıyorlar. Hedefimiz, bir noktada bu üçlü formatı genişletmek. Yalnızca ABD, Ukrayna ve Rusya’nın değil, Avrupalıların da bu görüşmelerde doğrudan masada temsil edilmesini istiyoruz" dedi.

"İran’a ekonomik baskı daha da ağırlaşacak"
İran konusundaki büyük bir askeri harekata ihtiyaç görülmeyen mevcut politikanın sonunun nereye çıktığı şeklinde bir soru alan Rubio, "İran’a ekonomik baskı daha da ağırlaşacak. Anlamanız gereken şey, yaptırımların etkisinin katlanarak arttığı. İran’ın mutabakat zaptının yürürlükte olduğu kısa ateşkes döneminde ablukayı aşarak denize çıkardığı petrolün yalnızca küçük bir bölümü kaldı. O da tükendiğinde petrol gelirleri neredeyse tamamen kesilecek. Yaptırımları aşmak için başvurdukları başka yöntemler de var. Ancak Hazine Bakanlığı ve Bakan Scott Bessent, istihbarat kurumlarımız ve diğer birimlerle birlikte, bu yöntemlerin önünü sürekli olarak kesiyor. Yaptırımların etkisi zamanla ağırlaşıyor. Zaman geçtikçe daha fazla acı veriyor" dedi.

"Yapılabilecek gerçek bir anlaşma varsa ABD her zaman hazır"
ABD Başkanı Donald Trump’ın bölge ülkeleri ve diğer yerlerdeki bütün ortaklarıyla gerçekleştirdiği istişareler temelinde şu anda büyük çaplı askeri operasyonlara gerek olmadığının açık olduğunu ifade eden Rubio, "Çünkü ekonomik mücadele yıkıcı sonuçlar doğuruyor. Çok iyi ilerliyor. Şu aşamada bunu sekteye uğratmaya gerek yok" dedi.
Bu yaklaşımın İran ile müzakerelere alan açıp açmadığı sorusuna Rubio, "İran’ın bir anlaşma yapmayı çok istediğini düşünüyorum. Sorun, ileri sürmeye devam ettikleri şartların saçma olması. Şu anda ciddi bile değiller. Ancak bu değişebilir" ifadelerini kullandı. Rubio, "Nihayetinde yemek yemek zorundasınız. Nihayetinde kendi savaşçılarınıza, güvenlik güçlerinize ve diğerlerine ödeme yapabilmeniz gerekiyor. Eninde sonunda ekonomik gerçekler, en radikal delinin bile kafasına girer. Dolayısıyla zaman geçtikçe bunun bir etkisi olacağını düşünüyorum. Ancak evet, yapılabilecek gerçek bir anlaşma varsa ABD her zaman hazır. Buna açığız" ifadelerini kullandı.
Bu konuda çalışan ülkeler olduğunu ve Katarlıların dün ABD’nin başkenti Washington DC’de temaslarda bulunduklarını kaydeden Rubio, "Kendileri ve başka ülkeler arabuluculuk yapmaya, taraflar arasında fikirleri iletmeye çalışıyor. Şu anda yapılabilecek bir anlaşma varsa, bunu destekleyen ilk kişi ben olurum. Ancak aptalca bir anlaşma olmayacak. Kötü bir anlaşma olmayacak. Aksi takdirde kendilerini yoksullaştırmaya devam ederler" dedi.

"Avrupa masada ve bizimle birlikteler"
Ukrayna’daki savaş konusunda ABD ve Avrupa arasındaki görüş ayrılıklarının neler olduğu sorusuna Rubio, "Bir farklılık olduğunu düşünmüyorum. Aynı çıkarları gözettiğimizi ve hedeflerimizin aynı olduğunu düşünüyorum. Savaşın bitmesini ve bir daha savaş çıkmamasını istiyoruz. Bu da yalnızca savaşı bitirmeyi değil, Ukrayna’nın bir daha güvenliği konusunda tehdit altında hissetmemesini sağlamayı gerektiriyor. Hepimiz aynı hedefi paylaşıyoruz" dedi.
Avrupa’da ABD’nin Rusya ile bir anlaşma yapıp Avrupa’yı denklem dışı tutacağına ilişkin bir kaygı olduğuna dikkat çeken Dışişleri Bakanı Rubio, "Ancak Avrupa masada ve bizimle birlikteler" dedi.
Orta Doğu’da statükonun devamının ekonomik kaygılar meydana getirdiğini ve Körfez ülkelerinin mevcut durumun sürmesini "en kötü senaryolardan biri" olarak gördüklerine dikkat çeken bir soruya cevabında Rubio, "Bu mevcut durumun devamı değil. Çünkü İran’a uyguladığımız ekonomik baskı hafiflemeyecek, ağırlaşacak. Sürekli artacak. Bir ay, iki ay ve üç ay sonra İran açısından durum bugünkünden daha kötü olacak" dedi.
Tazminat talep eden İran’a ödeme yapmayacaklarını da ifade eden Rubio, "Çünkü uzun zamandır bölgeyi istikrarsızlaştıran taraf onlar. Paletler dolusu nakit para talep ediyorlar. Başkan bunun olmayacağını açıkça belirtti. Nükleer enerji programı istiyorlarsa, dünyanın başka pek çok ülkesi gibi bir programa sahip olmalılar. Yapabilecekleri şeyler var. Ancak şu anda o noktada görünmüyorlar. Bir anlaşma istediklerini düşünüyorum" dedi.

"Hürmüz Boğazı’ndan düzenli olarak çıkamayan tek petrol, İran petrolü"
Rubio, İran’ın anlaşma istemekle beraber henüz anlaşma yapmaya hazır olmadığının görüldüğünü de ifade etti. Körfez ülkelerinin ekonomilerinin yıkıma uğraması gibi bir durum söz konusu olmadığını ve petrollerinin dışarı çıktığını da söyleyen Rubio, "Hürmüz Boğazı’ndan düzenli olarak çıkamayan tek petrol, İran petrolü" dedi.
Hürmüz Boğazı’nda deniz taşımacılığını savunmayı sürdüreceklerini de söyleyen Rubio, "Ancak Küresel deniz taşımacılığını savunmak yalnızca bize düşmemeli" dedi.
Rubio, İran’ın komşularına yeniden saldırması ihtimaline ilişkin bir soruya ise "Bunu yaparlarsa bedelini öderler. Çok ağır bir bedel öderler" şeklinde cevap verdi. İran savaşının bir çıkmaza girmesinin ABD için neden yararlı olduğu sorusuna Rubio, "Bu bir çıkmaz değil. ABD, yaptırımlar, diğer tedbirler ve abluka aracılığıyla her ay çökmeye devam eden İran ekonomisine olağanüstü zarar veriyor" dedi. Rubio, İran’ın ekonomik olarak kan kaybettiğini söyledi.
Ufukta diplomasi olup olmadığı sorusuna cevap veren ABD Dışişleri Bakanı, "Diplomasiye açığız. İran’ın taleplerinin tamamen gerçek dışı ancak bunun değişebileceğini düşünüyoruz. Değişirse diplomasiye hazır olacağız" dedi.
Rubio, "Aynı hedefe ekonomik yollarla ve ekonomik baskıyla ulaşıyorsak askeri saldırı düzenlememiz gerekmiyor. Ancak bu bir çıkmaz değil. Tam tersine, çıkmazın tersi. İran üzerindeki baskı her gün artmaya devam ediyor" ifadelerini kullandı. Rubio, İran’ın ekonomik kayıplarının her geçen gün katlandığını ve bunun oluşturduğu baskının giderek büyüdüğünü söyledi.

"Yakında satın alınabilecek petrol kalmayacak"
Rubio, Çin’in İran’dan yaptığı petrol alımlarına ilişkin bir soruya ise, "Yakında satın alınabilecek petrol kalmayacak. Satın alabilecekleri tek petrol, şu anda denizde bulunan petrol. Ondan da fazla kalmadı" ifadeleriyle cevap verdi.
Rubio, İran’ın ne kadar dayanabileceğine ilişkin bir takvimleri olup olmadığı sorularına net bir cevap vermedi. İran’a yönelik ablukanın birkaç aydır kesintisiz uygulanmadığını ve mutabakat zaptı döneminde serbest kaldığını ifade eden Rubio, "İran, küresel piyasada enerji satamama durumuyla bugün olduğu şekilde hiçbir zaman karşılaşmadı. Bunu ve açıklayamayacağım başka bazı uygulamalarımızı daha önce hiç yaşamadılar. Bunların ekonomileri üzerinde çok büyük etkisi var" dedi.
İran’ın Lübnan konusunda bir talebi olup olmadığı yönünde bir soru üzerine Rubio, "Lübnan’ın başına gelen bütün kötü şeyler, Hizbullah’ın oradaki varlığının doğrudan sonucu. Biz Lübnan hükümetiyle muhatap oluyoruz" dedi.