Bir milletvekilinin siyasi transferinden daha büyük bir mesele var: Siyasette “çizgi” ne demek?
Türkiye'de siyaset bazen öyle hızlı değişiyor ki, dün söylenen sözün mürekkebi kurumadan bugünün siyasi pozisyonu karşımıza çıkabiliyor.
Son örnek Ömer Karakaş.
İYİ Parti'nin kurucu kadrolarında yer alan, Aydın Milletvekili olarak Meclis'te görev yapan Karakaş, 14 Ağustos'ta partisinden istifa etti. Aynı gün AK Parti'nin 25. kuruluş yıl dönümü programında AK Parti saflarına geçti ve rozetini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan taktı.
Aradan çok geçmedi.
Kamuoyundan eleştiriler geldi.
Ve Karakaş cevap verdi:
“Ben çizgimi değiştirmedim. Fikirlerime daha iyi hizmet edebilmek için partimi değiştirdim.”
İşte tam burada durmak gerekiyor.
Çünkü mesele artık yalnızca Ömer Karakaş'ın hangi partiye geçtiği değil.
Mesele şu:
Bir siyasetçinin çizgisi nedir?
Partisi mi?
Söyledikleri mi?
Oy verdiği kararlar mı?
Savunduğu değerler mi?
Yoksa bütün bunların üzerinde olduğunu söylediği “fikirleri” mi?
BEŞ GÜNÜN SİYASETİ
Karakaş olayını tartışmalı hale getiren en önemli noktalardan biri de zamanlama.
Basına yansıyan haberlerde, AK Parti'ye geçişinden birkaç gün önce Karakaş'ın iktidarın politikalarına yönelik çok sert eleştirileri yeniden gündeme geldi.
TBMM'nin resmi kayıtlarına baktığımızda da Karakaş'ın geçmiş yıllarda hükümet politikalarını eleştiren çok sayıda konuşması görülüyor. Örneğin 17 Temmuz 2024 tarihli Genel Kurul konuşmasında hükümetin ekonomi ve tasarruf politikalarını sert biçimde eleştirmişti.
Daha yakın dönemde ise Meclis tutanaklarında “ihanet açılımı” ifadesini kullandığı ve iktidarın yürüttüğü sürece karşı sert bir siyasi dil kullandığı görülüyor.
Sonra?
Aynı siyasetçi AK Parti sıralarında.
İşte kamuoyunun kafasını karıştıran nokta tam olarak burası.
Elbette bir siyasetçi fikrini değiştirebilir.
Hatta değiştirmelidir.
Siyasetçinin düşüncesinin değişmesi ayıp değildir.
Dün yanlış düşündüğünü bugün fark etmek erdemdir.
Ama seçmenin sorduğu soru başka:
“Madem düşüncen değişmedi, neden siyasi adresin değişti?”
SİYASETTE PARTİ DEĞİŞTİRMEK AYIP DEĞİL
Burada adil olmak gerekiyor.
Bir milletvekilinin parti değiştirmesi demokratik siyasetin içinde mümkündür.
İnsanlar düşüncelerini değiştirebilir.
Partilerden ayrılabilir.
Yeni siyasi oluşumlara katılabilir.
Hatta dün savunduğu bir düşüncenin yanlış olduğunu söyleyebilir.
Bunların hiçbiri tek başına demokrasi dışı değildir.
Fakat milletvekilliği sıradan bir meslek değildir.
Milletvekili, yalnızca kendisini temsil etmez.
Seçmeninin oyunu da taşır.
Dolayısıyla siyasi adres değiştiğinde seçmenin zihninde doğal olarak şu soru oluşur:
“Ben sana oy verirken seni hangi siyasi kimliğinle seçtim?”
İşte cevaplanması gereken soru budur.
“ÇİZGİM DEĞİŞMEDİ” SÖZÜNÜN AĞIRLIĞI
Karakaş'ın savunmasının en dikkat çekici tarafı “partimi değiştirdim” cümlesi değil.
“Çizgimi değiştirmedim” demesi.
Çünkü çizgi, siyasette çok ağır bir kelimedir.
Çizgi;
duruştur.
İlkedir.
Tutarlılıktır.
Bazen bedel ödemeyi göze almaktır.
Bazen kendi partinin yanlışını da söyleyebilmektir.
Bazen de siyasi ikbal uğruna dün söylediklerini bugün unutmamaktır.
Eğer çizgi bunlarsa, o zaman toplumun hakkı şu soruyu sormaktır:
Çizgi aynı kaldıysa, siyasi rota neden değişti?
Bu soruyu sormak kimseye hakaret değildir.
Bu, demokrasinin en doğal sorusudur.
ASIL SORUN KARAKAŞ DEĞİL
Benim asıl itirazım burada başlıyor.
Ömer Karakaş bugün AK Parti'ye geçti.
Yarın başka bir milletvekili başka bir partiye geçebilir.
Öbür gün bir belediye başkanı başka bir siyasi hareketin saflarında görülebilir.
Bunlar Türkiye siyasetinde artık şaşırtıcı olmaktan çıkıyor.
Asıl sorun şu:
Siyasi partiler neden insanları tutamıyor?
Neden seçmenin önüne konulan siyasi kimlikler seçimden seçime değişebiliyor?
Neden milletvekilleri seçildikleri partiden ayrıldığında seçmenin iradesinin ne olacağı konusunda ciddi bir tartışma yaşanmıyor?
Ve daha önemlisi:
Siyasette sadakat kime olmalı?
Partiye mi?
Lidere mi?
Seçmene mi?
İlkeye mi?
Vicdana mı?
Bence cevabı çok açık:
Önce millete.
BUGÜN KARAKAŞ, YARIN BAŞKASI
Bu nedenle meseleyi yalnızca Ömer Karakaş üzerinden okumak eksik olur.
Bugün Karakaş konuşuluyor.
Yarın başka bir milletvekili konuşulacak.
Çünkü Türkiye'de siyasi transferler artık tekil olaylar olmaktan çıkıp bir siyasi kültür tartışmasına dönüşüyor.
Bir siyasetçi parti değiştirdiğinde herkes aynı soruyu soruyor:
“Neden?”
Ama belki de bundan sonra başka bir soru sormalıyız:
“Seçmen bu siyasetçiyi hangi sözlerine güvenerek seçmişti?”
Çünkü demokrasinin asıl sahibi siyasi partiler değil.
Seçmendir.
Partiler değişebilir.
Liderler değişebilir.
Siyasi dengeler değişebilir.
Ama sandıkta verilen oyun bir anlamı vardır.
O anlamın da korunması gerekir.
SİYASETTE HAFIZA YOKSA, SÖZÜN DEĞERİ KALMAZ
Bugün sosyal medyada herkes eski konuşmaları çıkarıyor.
Dün söylediğini bugün önüne koyuyor.
Eski videolar yeniden dolaşıma giriyor.
Eski Meclis konuşmaları bulunuyor.
Çünkü artık siyasetin bir hafızası var.
Bir siyasetçi bugün ne söylediğini yarın inkâr ettiğinde, geçmişteki sözleri karşısına çıkıyor.
Bu aslında kötü bir şey değil.
Tam tersine demokrasi açısından çok kıymetli.
Çünkü siyasetçinin sözünü kayıt altına alan bir toplum, siyasetçiden hesap sorabilir.
Dolayısıyla artık hiçbir siyasetçi:
“Ben böyle demedim.”
diyerek kurtulamıyor.
Arşiv var.
Meclis tutanakları var.
Videolar var.
Gazete haberleri var.
Ve en önemlisi:
Seçmenin hafızası var.
BELKİ DE SORUYU DEĞİŞTİRMELİYİZ
Ben Ömer Karakaş'a “neden AK Parti'ye geçtin?” sorusundan daha önemli bir soru sorardım:
“Dün savunduğunuz düşüncelerle bugün bulunduğunuz siyasi pozisyon arasında nasıl bir bağ kuruyorsunuz?”
Eğer cevap ikna ediciyse mesele kapanır.
Değilse tartışma devam eder.
Ama bunu hakaret ederek değil, siyaset konuşarak yapmak gerekir.
Çünkü demokrasi;
“Sen döndün.”
demek değildir.
Demokrasi;
“Dün bunu söyledin, bugün bunu söylüyorsun. Aradaki farkı bize anlat.”
diyebilmektir.